بیماری مخملک درکودکان یکی از بیماریهای عفونی و مسری است. این بیماری ناشی از عفونت باکتریایی است که با علائمی چون تب، بثورات پوستی قرمز و گلودرد همراه است. مخملک اگرچه امروزه با استفاده از آنتیبیوتیکها قابل درمان است، اما در صورت عدم درمان به موقع، میتواند منجر به عوارض جدیتری شود. در این مقاله به بررسی علائم، علل، روشهای تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری مخملک در کودکان خواهیم پرداخت.
بیماری مخملک در کودکان چیست؟
مخملک یک بیماری عفونی است که توسط باکتری استرپتوکوک گروه A (Streptococcus group A) ایجاد میشود. این باکتری باعث عفونتهای گلو مانند گلودرد استرپتوککی میشود، اما در برخی از موارد، سمهایی که این باکتری تولید میکند، میتواند باعث ایجاد بثورات پوستی قرمز و علائم دیگر در بدن شود. بیماری مخملک بیشتر در کودکان بین 5 تا 15 سال شایع است و به راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشود. جهت درمان بیماری مخملک کودک خود میتوانید به دکتر بهار پورروشنی، متخصص کودکان ونوزادان مراجعه کنید.
علل بیماری مخملک در کودکان
علت اصلی بیماری مخملک، عفونت باکتریایی است که توسط باکتری استرپتوکوک گروه A ایجاد میشود. این باکتریها از طریق تماس مستقیم با ترشحات تنفسی (مانند سرفه و عطسه) یا از طریق تماس با وسایل شخصی فرد آلوده (مثل دستمال یا ظروف مشترک) منتقل میشوند. تماس نزدیک با فرد بیمار و همچنین عدم رعایت بهداشت فردی میتواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: برفک دهان نوزاد
علائم بیماری مخملک در کودکان
علائم بیماری مخملک چند روز پس از تماس با فرد آلوده بروز مییابد و شامل موارد زیر است:
- تب بالا: اولین علامت بیماری است.
- گلودرد شدید: که همراه با قرمزی و تورم گلو و لوزهها است.
- بثورات پوستی: ابتدا به صورت لکههای قرمز کوچک در گردن، صورت و سپس در بدن و بازوها ظاهر میشود. این بثورات برافراشته و مانند کاغذ سمباده به نظر میرسند.
- زبان توت فرنگی: زبان کودک به طور خاص قرمز و برجسته میشود و گاهی به رنگ سفید یا زرد با لکههای قرمز دیده میشود.
- درد شکم و حالت تهوع: در برخی موارد کودکان ممکن است احساس درد در شکم و یا حالت تهوع داشته باشند.
تشخیص بیماری مخملک در کودکان
تشخیص بیماری مخملک بر اساس تاریخچه پزشکی و علائم بالینی کودک انجام میشود. پزشک ممکن است با استفاده از روشهای زیر بیماری را تشخیص دهد:
- معاینه فیزیکی: بررسی بثورات پوستی، قرمزی گلو، و سایر علائم بالینی.
- آزمایش گلو: در صورت مشکوک بودن به گلودرد استرپتوککی، پزشک ممکن است نمونهای از گلو گرفته و آن را برای شناسایی باکتری استرپتوکوک گروه A آزمایش کند.
- آزمایش خون: در بعضی موارد، آزمایش خون برای تشخیص عفونت و تعیین شدت آن ممکن است انجام شود.
بیشتر بخوانید: عفونت گوش کودکان
روشهای پیشگیری از بیماری مخملک در کودکان
یکی از مهمترین روشهای پیشگیری از بیماری مخملک رعایت بهداشت فردی است. شستشوی مرتب دستها با آب و صابون، بهویژه پس از عطسه یا سرفه، از انتقال باکتریها جلوگیری میکند. کودکان باید آموزش ببینند که پس از استفاده از توالت، قبل از خوردن غذا و پس از تماس با افراد بیمار دستهای خود را بهطور کامل بشویند. همچنین، استفاده از ژلهای ضدعفونیکننده دست در مکانهایی که دسترسی به آب و صابون وجود ندارد، میتواند مفید باشد.
پیشگیری از تماس مستقیم با فرد بیمار نیز یکی دیگر از روشهای موثر است. مخملک از طریق سرفه و عطسه و همچنین تماس با وسایل آلوده مانند حولهها یا لوازم شخصی فرد بیمار منتقل میشود. بنابراین، در زمان بروز بیماری، باید کودک را از سایر اعضای خانواده جدا کرده و از استفاده مشترک از لوازم شخصی خودداری کرد. همچنین، افراد مبتلا به گلودرد استرپتوکوکیکی باید تا زمانی که درمان آنتیبیوتیکی کامل نشده، از تماس نزدیک با دیگران خودداری کنند.
یکی دیگر از روشهای پیشگیری، تقویت سیستم ایمنی بدن کودک است. تغذیه سالم و مصرف مایعات فراوان به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند. مصرف مواد غذایی غنی از ویتامینها، بهویژه ویتامین C، به بدن کودک کمک میکند تا در برابر عفونتها مقاومتر شود. علاوه بر این، استراحت کافی و خواب مناسب نیز از عوامل موثر در تقویت سیستم ایمنی هستند که میتوانند از بروز بیماریهای عفونی مانند مخملک جلوگیری کنند.
روشهای درمان بیماری مخملک در کودکان
بیماری مخملک با استفاده از آنتیبیوتیکها درمان میشود. درمان به موقع میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند:
- آنتیبیوتیکها: پزشک برای درمان مخملک آنتیبیوتیکهایی مانند پنیسیلین یا آموکسیسیلین تجویز میکند. درمان با آنتیبیوتیکها باید به مدت کامل انجام شود.
- داروهای مسکن: برای کاهش تب و درد میتوان از داروهای مسکن مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کرد.
- مایعات و استراحت: مصرف مایعات فراوان و استراحت کافی برای بهبود سریعتر کودک بسیار مهم است.
نتیجهگیری
بیماری مخملک در کودکان اگرچه یک بیماری عفونی شایع است، اما با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، قابل درمان است. آگاهی از علائم اولیه و رعایت روشهای پیشگیری میتواند خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهد. همچنین، با درمان آنتیبیوتیکی، از بروز عوارض جدی جلوگیری شده و کودکان به سرعت بهبود مییابند. در صورت مشاهده علائم مشابه در کودک، مشورت با پزشک متخصص ضروری است.