یکی از مشکلات شایع و متعدد در کودکان عرق سوز شدن نوزاد به خصوص در فصول گرم سال است.نوزاد در این موقع از سال تعریق بیشتری دارد و باعث به وجود آمدن این عارضه میشود. عرق سوز شدن با قرمزی، التهاب و دانههای ریز پوستی همراه است. اگرچه عرق سوزی معمولاً خطرناک نیست، اما میتواند باعث بیقراری، خارش و ناراحتی نوزاد شود. در این مقاله، با راهنماییهای دکتر بهار پوروشنی، شما را با این موضوع آشنا میکنیم
عرق سوز شدن نوزاد چیست؟
عرق سوز شدن نوزاد در این زمان که مجاری غدد عرق به دلایل مختلف مسدود میشوند و باعث تولید عرق شده و توسط بدن نمیتواند به سطح پوست برسد. در نتیجه، قطرات عرق در لایههای زیرین پوست گیر میافتند و باعث بروز دانههای ریز قرمز یا صورتی، التهاب، خارش و حتی سوزش میشوند.عرق سوز شدن نوزاد معمولا بیخطر است، اما اگر به آن توجه نشود، ممکن است باعث تحریک بیشتر پوست، بیقراری نوزاد، و در برخی موارد عفونت پوستی شود
علائم عرق سوز شدن نوزاد را چگونه تشخیص دهیم؟
پوست نوزادان به دلیل ظرافت و حساسیت بالایی که دارد، در برابر تغییرات دما و رطوبت بسیار آسیبپذیر است. به همین دلیل، عرق سوز شدن میتواند خیلی سریع و حتی در عرض چند ساعت بروز کند یکی از مهمترین آن ادرار سوختگی است. شناخت دقیق علائم عرق سوزی نوزاد کمک میکند والدین بتوانند زودتر اقدام به درمان کنند و از پیشرفت مشکل و بروز عوارضی مانند عفونت جلوگیری نمایند. شدت این علائم معمولاً به میزان تعریق، محل بروز و مدت زمان باقی ماندن رطوبت روی پوست بستگی دارد.
مهمترین علائم عرق سوز شدن نوزاد عبارتند از:
- دانههای ریز قرمز یا صورتی روی پوست: این دانهها در نواحی پرتعریق مانند گردن، پشت، کشاله ران و زیر بغل دیده میشوند.
- قرمزی و التهاب پوست: پوست ناحیه درگیر ممکن است گرم، ملتهب و حساس به لمس باشد.
- بیقراری یا گریه به دلیل خارش و سوزش: احساس ناراحتی، سوزش یا خارش باعث بیقراری و اختلال در خواب نوزاد میشود.
- پوسته پوسته شدن خفیف در محل ضایعات: در برخی موارد، پوست شروع به خشک شدن و پوستهپوسته شدن میکند.
- وجود تاولهای کوچک و شفاف در موارد شدید: این تاولها ممکن است به دلیل تجمع بیشتر عرق زیر پوست ایجاد شوند و نیاز به مراقبت دقیقتری دارند.
جهت مشاوره بیشتر با شماره زیر تماس حاصل فرمایید.
علتهای شایع عرق سوز شدن نوزاد
عرق سوز شدن نوزاد معمولاً به دلیل ترکیبی از عوامل محیطی و ویژگیهای خاص پوست حساس نوزاد اتفاق میافتد. از آنجایی که غدد تعریق در نوزادان هنوز بهطور کامل تکامل نیافتهاند، هرگونه افزایش دمای بدن، رطوبت یا اصطکاک میتواند بهسرعت باعث مسدود شدن این غدد و تجمع عرق زیر پوست شود.
گرمای بیش از حد و تعریق زیاد
یکی از عوامل ایجاد عرق سوزی در نوزادان، قرار گرفتن طولانیمدت در محیطهای گرم یا پوشاندن بیش از حد لباس است. سیستم تنظیم دمای بدن نوزاد هنوز بهطور کامل رشد نکرده و در نتیجه، حتی یک افزایش جزئی در دمای محیط میتواند باعث تعریق زیاد شود. در صورتی که این تعریق ادامه پیدا کند، مجاری غدد عرق مسدود شده و عرق در زیر پوست جمع میشود که نتیجه آن بروز التهاب و دانههای پوستی است.
پوشاندن لباسهای ضخیم و غیرتنفس پذیر
لباسهایی که از الیاف مصنوعی یا مواد پلاستیکی ساخته شدهاند، که اجازه گردش هوا را به پوست نمیدهند. این نوع پارچهها باعث حبس گرما و رطوبت روی پوست میشوند و زمینه را برای بسته شدن مجاری تعریق فراهم میکنند. استفاده از لباسهای نخی، سبک و گشاد توصیه میشود، بهویژه در فصل تابستان یا زمانی که نوزاد در محیط بسته قرار دارد.
رطوبت و شرایط آب و هوایی گرم
زندگی یا حضور در مناطقی با آب وهوای گرم و مرطوب، احتمال عرق سوز شدن نوزاد را به طور چشمگیری افزایش میدهد. در چنین شرایطی، بدن نوزاد برای خنک شدن تلاش بیشتری میکند و تعریق بیشتر اتفاق میافتد. اگر این رطوبت روی پوست باقی بماند و بهموقع خشک نشود، احتمال التهاب و تحریک پوستی بالا میرود.
بیشتر بدانید: اگزمای پوستی در کودکان؛ علل، علائم و درمان کامل
اصطکاک پوست با لباس یا پوشک
برخی قسمتهای بدن نوزاد، مانند کشاله ران، گردن، زیر بغل و پشت زانو، به دلیل تماس مداوم با لباس یا پوشک، بیشتر مستعد عرق سوز شدن هستند. اصطکاک مداوم باعث بسته شدن منافذ پوست و تحریک آن میشود. استفاده از پوشک مناسب، تعویض به موقع آن و انتخاب لباسهای نرم و بدون دوختهای زبر میتواند از این مشکل پیشگیری کند.
چه قسمتهایی از بدن نوزاد بیشتر دچار عرق سوز میشود؟
- گردن: به خصوص پشت گردن و چینهای کوچک پوست
- پشت و قفسه سینه: مناطقی که لباس بهطور مستقیم روی آنها قرار میگیرد
- زیر بغل: به دلیل تعریق و اصطکاک با لباس
- کشاله ران و باسن: مخصوصاً در نوزادانی که پوشک دارند
- چینهای پوستی: مثل آرنج، زانو و پشت گوش
ناحیه پوشک: یکی از شایعترین محلهای عرق سوز شدن در نوزادان
راههای درمان عرق سوز شدن نوزاد در خانه
عرق سوز شدن نوزاد معمولاً با مراقبتهای ساده خانگی قابل کنترل و درمان است. رعایت نکات زیر میتواند التهاب و ناراحتی پوست نوزاد را کاهش دهد و روند بهبود را تسریع کند:
خنک نگه داشتن محیط و بدن نوزاد
دمای محیط نوزاد نقش مهمی در کاهش تعریق دارد. بهتر است دمای اتاق بین ۲۳ تا ۲۵ درجه سانتیگراد نگه داشته شود و از تهویه مناسب استفاده شود. از قرار دادن نوزاد در مکانهای گرم و بدون جریان هوا خودداری کنید.
استفاده از لباسهای نخی و سبک
لباسهای نخی، گشاد و سبک باعث گردش بهتر هوا روی پوست نوزاد میشوند و از تجمع رطوبت جلوگیری میکنند. از لباسهای پلاستیکی یا با الیاف مصنوعی که گرما و عرق را حبس میکنند پرهیز کنید.
تعویض به موقع پوشک
پوشک مرطوب یا کثیف میتواند التهاب را تشدید کند. برای پیشگیری از عرق سوزی ناحیه پوشک، آن را بهصورت منظم و به موقع تعویض کنید و در صورت امکان از پمادهای محافظ پوست استفاده کنید.
استفاده از کرم یا پماد مناسب برای عرق سوزی نوزاد
کرمها یا پمادهای حاوی اکسید روی یا کالاندولا به کاهش التهاب و تحریک پوست کمک میکنند. مصرف خودسرانه داروهای استروئیدی بدون تجویز پزشک ممنوع است، زیرا ممکن است باعث آسیب پوست حساس نوزاد شود.
پیشگیری از عرق سوز شدن نوزاد
- انتخاب لباس مناسب بر اساس فصل
- کنترل دمای اتاق نوزاد
- استحمام روزانه با آب ولرم
- خشک کردن کامل پوست نوزاد پس از شستوشو
نتیجه گیری
عرق سوز شدن نوزاد یک مشکل شایع و معمولا بیخطر است، اما میتواند باعث ناراحتی، بیقراری و خارش در نوزاد شود. شناخت علائم اولیه مانند دانههای ریز قرمز یا صورتی، قرمزی و التهاب پوست و بیقراری نوزاد به والدین کمک میکند سریعتر اقدام کنند و از پیشرفت مشکل جلوگیری کنند. عوامل اصلی ایجاد عرق سوز شامل گرمای محیط، لباسهای ضخیم و غیرتنفسپذیر، رطوبت و اصطکاک پوست با پوشک یا لباس است.