شرایط مختلفی در بروز بلوغ زودرس نقش دارند. بلوغ زودرس در دختران قبل از 8 سالگی و در پسران قبل از 9 سالگی است. در این مقاله در مورد بلوغ زودرس و علائم و راه های پیشگیری و درمان آن صحبت میکنیم.
بلوغ زودرس چیست؟
بلوغ زودرس زمانی رخ میدهد که بدن کودک زودتر از زمان طبیعی به بدن بزرگسالان تبدیل میشود. بلوغ زودرس شامل رشد سریع ماهیچه ها و استخوان ها و تغییر در شکل و اندازه بدن و توانایی برای تولید مثل است. درصورت ابتلا کودک خود به این نوع عارضه میتوانید به بهترین متخصص اطفال در شهرک غرب مراجعه کنید.
علائم بلوغ زودرس چیست؟
- در این قسمت به علائم بلوغ زودرس اشاره می کنیم.
- رشد زودرس سینه در دختران
- پریود شدن دختران زودتر از موعد
- بزرگ شدن سریع بیضه و آلت تناسلی در پسرها
- رشد موهای صورت و کلفت شدن صدا در پسران
- رشد سریع فیزیکی
- نمایان شدن آکنه در بدن
- بوی بدن
علل بلوغ زودرس
آگاهی نسبت به اینکه چه چیزی باعث شروع بلوغ زودرس میشود اهمیت دارد. هورمون آزاد کننده گنادوتروپین شروع کننده هورمون بلوغ زودرس است. زمانی که این هورمون به غده هیپوفیز(غده کوچکی در پایه مغز) میرسد، به تولید هورمون های بیشتری در تخمدان خانم ها( استروژن) و بیضه ها برای آقایان (تستوسترون) میشود. هورمون استروژن در رشد خصوصیات زنانه و تستوسترون در رشد خصوصیات جنسی مردان نقش دارد. همچنین به ندرت شرایط خاصی مانند اختلالات هورمونی و تومورها و ناهنجاری های مغزی احتمال رسیدن به بلوغ زودرس را بیشتر میکند.
بیشتر بخوانید: چکاپ دوره ای نوزادان
راههای پیشگیری از بلوغ زودرس
راههایی برای پیشگیری از ابتلا به بلوغ زودرس وجود دارد. خودداری از مصرف نوشابه های گازدار و کاهش مصرف چربی و پروتئین و گوشت قرمز نقش مهمی دارند و در عوض استفاده از گوشت های ارگانیک و غیر هورمونی و سبزیجات تازه و در کنار آن مناسب نگه داشتن وزن و تحرک کافی و ورزش کردن در پیشگیری از ابتلا به بلوغ زودرس کمک کننده هستند. به طور کلی تغذیه در رسیدن به بلوغ موثر است و کودکانی که چاق هستند نسبت به دیگران احتمال بیشتری دارد که به بلوغ زودرس دچار شوند.
عوارض ابتلا به بلوغ زودرس
بلوغ زودرس عوارضی دارد. از جمله:
قد کوتاه بزرگسالان
یکی از مهمترین عوارض بلوغ زودرس، احتمال کوتاهتر شدن قد بزرگسالان است. بلوغ زودرس منجر به بسته شدن زود هنگام صفحات رشد در استخوان ها می شود که می تواند رشد بیشتر استخوان را متوقف کند. این بسته شدن زود هنگام منجر به ارتفاع نهایی کوتاه تر از حد انتظار می شود. از آنجایی که کودکان دارای بلوغ زودرس جهش های رشد سریع را در سنین پایین غیرمعمول تجربه می کنند، استخوان ها به سرعت بالغ می شوند و پتانسیل رشد آینده را محدود می کنند.
مسائل روانی اجتماعی
کودکان مبتلا به بلوغ زودرس ممکن است به دلیل رشد جسمانی اولیه خود دچار چالش های عاطفی و روانی شوند. به ویژه دختران ممکن است در زمانی که از نظر عاطفی آمادگی ندارند، سینهها ایجاد کنند یا شروع به قاعدگی کنند. این می تواند به مسائلی مانند اضطراب، اعتماد به نفس پایین و احساس انزوا منجر شود. پسرها، اگر چه کمتر تحت تاثیر بلوغ زودرس قرار می گیرند، ممکن است به دلیل تغییراتی که در بدنشان ایجاد می شود، احساس ناراحتی یا ناخوشایندی داشته باشند. این پیشرفتهای فیزیکی اولیه میتواند یک عدم تطابق اجتماعی ایجاد کند، و ارتباط کودکان با همسالان خود را دشوار کند، که ممکن است منجر به قلدری یا کنارهگیری اجتماعی شود.
افزایش خطر برخی شرایط بهداشتی
بلوغ زودرس می تواند با افزایش خطر برخی از مشکلات سلامتی در آینده مرتبط باشد. به عنوان مثال، دخترانی که بلوغ زودرس را تجربه می کنند ممکن است در بزرگسالی در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان سینه باشند، زیرا قرار گرفتن زودهنگام با استروژن می تواند بر رشد بافت سینه تأثیر بگذارد. علاوه بر این، هم پسران و هم دختران ممکن است به دلیل عدم تعادل هورمونی، خطر مشکلات متابولیک، مانند چاقی را افزایش دهند. برخی از مطالعات نشان می دهد که بلوغ زودرس نیز می تواند به افزایش خطر اختلالات روانی، از جمله افسردگی و اضطراب کمک کند.
نگرانی رشد جنسی و باروری
در برخی موارد، کودکان مبتلا به بلوغ زودرس ممکن است قبل از اینکه از نظر عاطفی یا ذهنی برای درک یا کنار آمدن با تغییرات آماده شوند، به بلوغ جنسی برسند. علاوه بر این، بسته به علت زمینهای، بلوغ زودرس نیز میتواند بر باروری تاثیر بگذارد. به عنوان مثال، برخی از دختران مبتلا به بلوغ زودرس مرکزی ممکن است تخمک گذاری زودهنگام را تجربه کنند، که می تواند بعداً منجر به مشکلات مربوط به باروری و سلامت باروری شود.
درمان بلوغ زودرس
درمان بلوغ زودرس در درجه اول بر تاخیر در رشد بیشتر بلوغ متمرکز است تا به کودک اجازه دهد با سرعت مناسب تری رشد و بالغ شود. برنامه درمانی خاص به علت زمینه ای و سلامت کلی کودک بستگی دارد. دو نوع اصلی بلوغ زودرس بلوغ زودرس مرکزی و بلوغ زودرس محیطی هستند که رویکردهای درمانی متفاوتی برای هر کدام دارند:
آگونیست ها
برای کودکان مبتلا به بلوغ زودرس مرکزی، رایج ترین درمان استفاده از آگونیست های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین است. این داروها با مسدود کردن ترشح هورمونهایی که باعث شروع بلوغ میشوند، عمل میکنند و به طور موثر رشد بلوغ را «مکث» میکنند. آگونیستهای با سرکوب بلوغ به کودک اجازه میدهند تا با سرعت طبیعی رشد کند و تغییرات فیزیکی را تا سن مناسبتری به تاخیر میاندازد. درمان معمولا تا زمانی که کودک به سن معمولی تری برای شروع بلوغ برسد ادامه می یابد.
درمان هورمونی برای بلوغ زودرس محیطی
در موارد بلوغ زودرس محیطی، که در آن عدم تعادل هورمونی از شرایط خارج از مغز (مانند کیست تخمدان یا مشکلات غده فوق کلیوی) ناشی میشود، درمان بر رسیدگی به علت زمینهای متمرکز است. این ممکن است شامل جراحی، دارو برای متعادل کردن سطوح هورمونی یا سایر مداخلات بسته به شرایط خاص باشد.
حمایت روانی
با توجه به تاثیرات عاطفی و روانی بلوغ زودرس، حمایت روانی اغلب جزء حیاتی درمان است. مشاوره یا درمان می تواند به کودکان و خانواده هایشان کمک کند استرس عاطفی مرتبط با رشد فیزیکی اولیه را مدیریت کنند. گروههای حمایتی همچنین میتوانند به کودکان کمک کنند تا با دیگرانی که با چالشهای مشابه روبرو هستند ارتباط آگونیستهای برای بلوغ زودرس مرکزی و مداخلات برای رسیدگی به علل زمینهای بلوغ زودرس محیطی، راهحلهای موثری برای به تاخیر انداختن بلوغ و ارتقای رشد سالم ارائه میدهند.
نتیجه گیری
علاوه بر این، ارائه حمایت روانشناختی برای کودکان آسیبدیده در کمک به آنها برای عبور از چالشهای عاطفی مرتبط با بلوغ اولیه بسیار مهم است. با مراقبت و مدیریت صحیح، کودکان مبتلا به بلوغ زودرس می توانند زندگی سالم و رضایت بخشی داشته باشند و به پتانسیل رشد کامل خود دست یابند.