سرخک در کودکان یک بیماری ویروسی مسری است که اغلب در کودکان رخ میدهد. این بیماری با علائم مشخصی از جمله تب، سرفه، و بثورات پوستی قرمز شروع میشود. علائم سرخک در ۱۰ تا ۱۴ روز پس از تماس با ویروس ظاهر میشود و ابتدا به صورت تب بالا و علائم تنفسی خود را نشان میدهد. به مرور، یک راش پوستی قرمز رنگ در نواحی صورت و سپس سایر قسمتهای بدن ظاهر میشود. درمان سرخک حمایتی است و شامل مراقبت از تب و جلوگیری از عفونتهای ثانویه میشود. در این مقاله، به توضیح دقیقتر علائم، چگونگی تشخیص، و درمان سرخک در کودکان میپردازیم.
سرخک چیست؟
سرخک یک بیماری ویروسی بسیار مسری است که کودکان را تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری توسط ویروس میزو (Measles virus) ایجاد میشود و از طریق قطرات تنفسی فرد آلوده به سایر افراد منتقل میشود. علائم اولیه سرخک شامل تب، سرفه خشک، آبریزش بینی و قرمزی چشمها است. پس از چند روز، راشهای پوستی قرمز رنگ شروع به ظهور میکنند که ابتدا در صورت و سپس به سایر قسمتهای بدن گسترش مییابند. در صورت ابتلا کودک خود به سرخک میتوانید به دکتر بهار پورروشنی مراجعه کنید.
علل ابتلا سرخک در کودکان
سرخک یک بیماری ویروسی است که توسط ویروس میزو (Measles virus) ایجاد میشود. این ویروس از طریق قطرات تنفسی فرد آلوده منتشر میشود. زمانی که یک کودک مبتلا به سرخک سرفه میکند، عطسه میکند یا حتی صحبت میکند، ویروس به راحتی به هوا وارد میشود و میتواند افراد سالم را آلوده کند. ویروس سرخک در مکانهایی با تراکم جمعیت بالا مانند مدارس، مهدکودکها یا خانههای شلوغ سریعتر گسترش مییابد.
علائم ابتلا سرخک در کودکان
سرخک در ابتدا با علائمی مشابه آنفولانزا شروع میشود که تشخیص آن را دشوار میکند. اولین نشانهها شامل تب بالا، سرفه خشک، آبریزش بینی، و قرمزی چشمها است. یکی از ویژگیهای بارز سرخک، بثورات پوستی است که به تدریج از صورت شروع شده و به سمت پایین بدن گسترش مییابد. این راشها قرمز رنگ هستند و ممکن است با دانههای سفید یا خاکی در داخل دهان همراه باشند. در این مقاله، به چگونگی شناسایی علائم سرخک در مراحل مختلف پرداخته خواهد شد.
بیشتر بخوانید: تب در نوزادان
پیشگیری از ابتلا کودکان به سرخک
یکی از موثرترین روشها برای پیشگیری از سرخک در کودکان، واکسیناسیون است. واکسن MMR (سرخک، اوریون و سرخجه) به عنوان یک ابزار پیشگیرانه موثر شناخته شده است. این واکسن در سن ۱۲ ماهگی به کودکان تزریق میشود و دوز دوم آن در سن ۴ تا ۶ سالگی. این واکسن در جلوگیری از ابتلا به سرخک در کودکان بسیار کارآمد است. در این مقاله، به نقش واکسیناسیون در جلوگیری از شیوع سرخک و اهمیت آن در جوامع پرداخته خواهد شد.
تشخیص سرخک در کودکان
تشخیص سرخک از طریق مشاهده علائم بالینی صورت میگیرد. در ابتدا، علائم مشابه بیماریهای تنفسی مانند آنفولانزا هستند، اما بعد از گذشت چند روز بثورات پوستی قرمز رنگ شروع به نمایان شدن میکند. پزشک از تاریخچه پزشکی کودک، علائم بالینی و ظاهر بثورات پوستی برای تشخیص استفاده میکند. برخی آزمایشها، مانند آزمایش خون یا نمونهبرداری از مایعات بدن، برای تایید تشخیص و شناسایی ویروس میتوانند انجام شوند.
راههای درمان سرخک در کودکان
سرخک درمان خاصی ندارد و درمان به طور عمده حمایتی است. برخی از روشهای درمانی برای کنترل علائم و کاهش ناراحتی کودک عبارتند از:
- کنترل تب: استفاده از داروهای تببر مانند ایبوپروفن یا پاراستامول برای کاهش تب.
- مرطوب کردن هوا: استفاده از دستگاه بخور برای مرطوب نگه داشتن هوای اتاق میتواند به کاهش سرفه و علائم تنفسی کمک کند.
- آب زیاد: برای جلوگیری از کمآبی بدن، باید کودک مایعات زیادی مصرف کند.
- استراحت کافی: استراحت و خواب کافی به بدن کودک کمک میکند تا سریعتر بهبود یابد.
- آنتیبیوتیکها: در صورتی که عفونتهای باکتریایی ثانویه مانند ذاتالریه رخ دهد، پزشک ممکن است آنتیبیوتیک تجویز کند.
- ویتامین A: برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف ویتامین A میتواند در کاهش شدت علائم سرخک موثر باشد، به خصوص در کودکان دچار کمبود ویتامین A
مراقبتهای بعد از درمان سرخک در کودکان
بعد از درمان سرخک، برخی مراقبتها و توصیهها برای اطمینان از بهبود کامل کودک مهم هستند:
- استراحت و مراقبت: کودک باید به مدت کافی استراحت کند تا سیستم ایمنی بدن به طور کامل با ویروس مقابله کند.
- آب رسانی به بدن: اطمینان حاصل کنید که کودک به اندازه کافی مایعات مصرف میکند تا از کمآبی جلوگیری شود.
- پرهیز از تماس با دیگران: تا زمان بهبود کامل و خشک شدن راشها، باید کودک از تماس با دیگران به خصوص افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف (مانند نوزادان، سالمندان یا افراد مبتلا به بیماریهای مزمن) خودداری کند.
- پیگیری معاینات پزشکی: برخی کودکان ممکن است به دلیل عوارض جانبی نیاز به مراقبتهای بیشتری داشته باشند، بنابراین پیگیری وضعیت سلامتی کودک پس از درمان ضروری است.
- مراقبت از چشمها: اگر کودک دارای التهاب چشمها باشد، استفاده از قطرههای مرطوبکننده چشم یا داروهایی که پزشک تجویز میکند میتواند مفید باشد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده علائم سرخک در کودک، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. به طور خاص، موارد زیر نیاز به توجه فوری پزشکی دارند:
- اگر تب بالاتر از ۳۹ درجه سانتیگراد (۱۰۲ درجه فارنهایت) باشد و برای چند روز ادامه یابد.
- در صورتی که علائم تنفسی شدید مانند تنگی نفس، خسخس یا درد قفسه سینه مشاهده شود.
- اگر راشها یا بثورات پوستی به شدت گسترش یابند یا به نظر میرسد که عفونتهای ثانویه در حال رخ دادن هستند.
- اگر کودک دچار تغییرات رفتاری، سردرگمی یا تشنج شود که ممکن است نشانهای از انسفالیت یا عوارض مغزی باشد.
نتیجه گیری
سرخک در کودکان در حالی که یک بیماری ویروسی نسبتاً شایع است، در صورت عدم پیشگیری و درمان مناسب میتواند به عوارض جدی و تهدیدکننده زندگی منجر شود. این بیماری میتواند باعث عفونتهای ثانویه مانند ذاتالریه، التهاب مغزی (انسفالیت) و حتی مرگ شود. از این رو، پیشگیری از طریق واکسیناسیون، به ویژه واکسن MMR (سرخک، اوریون و سرخجه)، یک ابزار کلیدی در مبارزه با سرخک است. اگرچه درمان خاصی برای سرخک وجود ندارد، مراقبتهای حمایتی مانند کاهش تب، استفاده از داروهای ضدسرفه و اطمینان از مصرف مایعات کافی میتواند به کاهش علائم کمک کند. در موارد شدیدتر، نیاز به مراقبتهای پزشکی ویژه و بستری شدن در بیمارستان وجود دارد.