برفک دهان نوزاد یکی از مشکلات رایج است که به دلیل عفونت قارچی به نام کاندیدا آلبیکنس ایجاد میشود. این عفونت ممکن است در دهان نوزاد شکل بگیرد و بهصورت لکههای سفید و شیری رنگ روی زبان، لثهها، سقف دهان یا داخل گونهها ظاهر شود. هرچند این مشکل خطرناک نیست، اما در صورت عدم درمان، میتواند باعث ناراحتی و مشکلات تغذیهای برای نوزاد شود.
توضیحاتی درمورد برفک دهان نوزادان
برفک دهان نوزاد چیست؟
برفک دهان نوزاد به عفونت قارچیای اطلاق میشود که در اثر رشد بیش از حد قارچ کاندیدا در دهان نوزاد ایجاد میشود. کاندیدا بهطور طبیعی در دهان نوزاد وجود دارد، اما در برخی موارد، رشد بیش از حد آن میتواند منجر به عفونت و ایجاد لکههای سفید و شیری در دهان شود. این عفونت دردناک نیست، اما میتواند باعث مشکلاتی مانند اختلال در تغذیه یا حتی تحریک و درد برای نوزاد شود. جهت درمان برفک دهان نوزاد میتوانید به دکتر بهار پورروشنی، متخصص کودکان و نوزادان مراجعه کنید.
علائم برفک دهان نوزاد
علائم برفک دهان در نوزادان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- لکههای سفید و شیری رنگ در دهان، بهویژه روی زبان، لثهها، سقف دهان و داخل گونهها
- قرمزی و تحریک در اطراف دهان و لثهها
- در برخی موارد، درد یا ناراحتی هنگام مکیدن یا تغذیه
- احتمال بروز درد در ناحیه دهان نوزاد و بیقراری هنگام شیر خوردن
بیشتر بخوانید: عفونت گوش کودکان
علل بروز برفک دهان نوزاد
برفک دهان به دلیل رشد بیش از حد قارچ کاندیدا آلبیکنس در دهان نوزاد ایجاد میشود. عواملی که میتوانند موجب رشد قارچ و ایجاد این عفونت شوند عبارتند از:
- سیستم ایمنی ضعیف نوزاد
- استفاده از آنتیبیوتیکها توسط مادر یا نوزاد
- شیردهی با شیشه یا سینههای آلوده به قارچ
- تماس نوزاد با محیطهای آلوده یا عدم رعایت بهداشت مناسب
- دیابت و تغییرات هورمونی در مادر
بیشتر بخوانید: حساسیت پوستی در نوزادان
تشخیص برفک دهان نوزاد
تشخیص برفک دهان بر اساس بررسی بالینی و علائم مشخص صورت میگیرد. پزشک با مشاهده لکههای سفید در دهان نوزاد و ارزیابی علائم، میتواند تشخیص دهد که آیا نوزاد به برفک دهان مبتلا است یا خیر. در موارد خاص، ممکن است پزشک نمونهبرداری از بافت دهان انجام دهد تا از وجود قارچ اطمینان حاصل کند.
پیشگیری از برفک دهان نوزاد
برای پیشگیری از برفک دهان نوزاد میتوان اقداماتی مانند موارد زیر را انجام داد:
- رعایت بهداشت و تمیزی شیشهها و لوازم تغذیه نوزاد
- شستوشوی دقیق سینهها و لوازم تغذیه مادر
- ضدعفونی کردن پستانکها و شیشهها پس از هر بار استفاده
- اگر مادر به عفونت قارچی مبتلا است، باید درمانهای لازم را دنبال کند تا از انتقال قارچ به نوزاد جلوگیری شود
- استفاده از داروهای ضد قارچ در صورت تجویز پزشک برای مادر یا نوزاد
جهت درمان به چه دکتری مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده علائم برفک دهان در نوزاد، بهتر است به یک متخصص کودکان یا پزشک اطفال مراجعه کنید. در این زمینه، دکتر بهار پورروشنی بهعنوان متخصص اطفال میتواند تشخیص دقیقتری بدهد و درمان مناسب را تجویز کند. دکتر بهار پورروشنی تجربه کافی در درمان این عفونتهای قارچی و مشکلات مشابه در نوزادان را دارد و میتواند راهنماییهای موثری ارائه دهد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر نوزاد شما علائم برفک دهان را نشان داد و موارد زیر را مشاهده کردید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:
- لکههای سفید در دهان که پس از تلاش برای پاک کردن همچنان باقی میمانند
- ناراحتی یا درد نوزاد هنگام شیر خوردن
- بیقراری یا مشکلات در تغذیه
- بروز علائم جدید مانند تب یا مشکلات تنفسی در این مواقع، مراجعه به پزشک برای جلوگیری از گسترش عفونت یا بروز مشکلات دیگر ضروری است.
روشهای درمان برفک دهان نوزاد
درمان برفک دهان شامل استفاده از داروهای ضد قارچ است که بهصورت دهانی یا موضعی تجویز میشود. برخی از داروهای رایج شامل نایستاتین، کلوتریمازول و میکونازول هستند. پزشک ممکن است این داروها را بهصورت مایع یا کرم تجویز کند که بهطور مستقیم به ناحیه آسیبدیده دهان زده میشود. علاوه بر این، توصیه میشود که شیشهها و پستانکهای نوزاد بهطور مرتب ضدعفونی شوند تا از انتقال مجدد قارچ جلوگیری شود. در مواردی که عفونت بهشدت گسترده شده باشد، ممکن است پزشک داروهای خوراکی قویتری تجویز کند.
درمان خانگی برفک دهان نوزاد
در کنار درمانهای دارویی که پزشک تجویز میکند، برخی روشهای درمان خانگی میتوانند به تسکین علائم برفک دهان و تسریع بهبودی کمک کنند. هرچند که درمانهای خانگی بهطور کلی باید مکمل درمانهای پزشکی باشند و برای درمان کامل به تجویز دارو از سوی پزشک نیاز است، اما این روشها میتوانند برای مدیریت علائم و تسکین ناراحتی نوزاد مفید باشند.
شستوشوی دهان نوزاد با آب نمک
یکی از روشهای طبیعی برای کمک به کاهش التهاب و از بین بردن قارچها، شستوشوی دهان نوزاد با آب نمک رقیق است. برای تهیه این محلول، میتوانید یک چهارم قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب جوشیده سرد حل کنید و با استفاده از یک پنبه نرم یا گاز استریل، به آرامی دهان نوزاد را تمیز کنید. این کار میتواند به از بین بردن قارچها کمک کند و در عین حال تسکیندهنده باشد.
استفاده از پروبیوتیکها
پروبیوتیکها میتوانند به تعادل باکتریهای مفید در دهان نوزاد کمک کنند و از رشد بیش از حد قارچها جلوگیری کنند. اگر نوزاد شما از برفک دهان رنج میبرد، برخی از پزشکان توصیه میکنند که بهطور موقت از پروبیوتیکها (که بهصورت پودر یا مایع در داروخانهها موجود هستند) استفاده کنید تا به بازسازی فلور دهان کمک کنند. البته قبل از استفاده از پروبیوتیکها باید با پزشک مشورت کنید.
پاک کردن دهان نوزاد با گاز استریل یا پارچه نرم
برای کمک به پاکسازی لکههای سفید و جلوگیری از گسترش قارچ، میتوانید از یک گاز استریل نرم یا پارچه تمیز و مرطوب برای پاک کردن ملایم دهان نوزاد استفاده کنید. این کار را بهآرامی انجام دهید تا از آسیب به نواحی حساس دهان نوزاد جلوگیری شود.
رعایت بهداشت دقیق لوازم نوزاد
ضدعفونی کردن شیشهها، پستانکها، و سایر لوازم تغذیهای نوزاد بسیار مهم است. پس از هر بار استفاده، باید لوازم نوزاد را بهطور کامل بشویید و با آب جوش ضدعفونی کنید تا از رشد قارچها جلوگیری شود. همچنین، از شیشهها و پستانکهای آلوده نباید استفاده مجدد کرد، چرا که ممکن است عفونت مجدداً انتقال یابد.
عدم استفاده از شیرینکنندههای مصنوعی
در هنگام شیردهی یا تغذیه نوزاد، باید از استفاده از مواد شیرینکننده مصنوعی یا مواد غذایی حاوی قند زیاد پرهیز کنید. قارچهای کاندیدا از قند تغذیه میکنند و میتوانند در محیطی با قند زیاد رشد کنند. تغذیه نوزاد با شیر مادر بهویژه در این شرایط مفید است، زیرا سیستم ایمنی نوزاد تقویت میشود.
نتیجهگیری
برفک دهان نوزاد مشکلی نسبتا شایع و قابل درمان است که به دلیل رشد قارچ کاندیدا در دهان ایجاد میشود. اگرچه این عفونت خطرناک نیست، اما میتواند باعث ناراحتی نوزاد شود و در صورت عدم درمان مناسب، ممکن است منجر به مشکلات تغذیهای شود. با مراجعه به پزشک متخصص و انجام درمانهای لازم، میتوان بهراحتی بر این مشکل غلبه کرد. مهم است که والدین با رعایت بهداشت و مراقبتهای مناسب، از انتقال این عفونت جلوگیری کنند.