عفونت مجاری ادراری در کودکان یکی از شایعترین مشکلات پزشکی است که به دلیل عوامل مختلفی از جمله عفونت باکتریایی یا عوامل ساختاری ایجاد میشود. این نوع عفونت میتواند موجب درد و ناراحتی کودک شود و در صورت عدم درمان بهموقع، منجر به مشکلات جدیتر کلیوی شود. آگاهی از علائم و علل این بیماری برای والدین اهمیت زیادی دارد تا بتوانند با تشخیص زودهنگام، روند درمان را تسهیل کنند.
عفونت مجاری ادراری در کودکان چیست؟
عفونت مجاری ادراری (UTI) در کودکان زمانی رخ میدهد که میکروبها، باکتریها، وارد سیستم ادراری کودک شوند و در آنجا تکثیر کنند. این عفونت ممکن است در قسمتهای مختلف سیستم ادراری از جمله مثانه (سیستیت) یا کلیهها (پیلونفریت) ایجاد شود. در اغلب موارد، باکتریها از طریق مجرای ادرار به داخل سیستم وارد میشوند و باعث عفونت میگردند.
کودکان در هر سنی میتوانند به این عفونت مبتلا شوند، اما بیشتر در نوزادان و کودکان زیر پنج سال دیده میشود. در صورتی که این بیماری درمان نشود، میتواند باعث آسیب دائمی به کلیهها شود. به همین دلیل، تشخیص و درمان بهموقع برای جلوگیری از عوارض بسیار ضروری است. برای تشخیص و درمان عفونت مجاری ادراری در کودکان میتوانید به دکتر بهار پورروشنی، متخصص کودکان و نوزادان مراجعه کنید.
علل عفونت مجاری ادراری در کودکان
علل عفونت مجاری ادراری در کودکان متنوع است و به ورود باکتری از پوست اطراف ناحیه تناسلی یا مقعد به مجرای ادرار بازمیگردد. شایعترین باکتری عامل این عفونت، اشریشیا کلی (E. coli) است که به طور طبیعی در روده وجود دارد. رعایت نکردن بهداشت مناسب پس از استفاده از دستشویی یکی از عوامل اصلی بروز این بیماری است.
از دیگر علل میتوان به وجود اختلالات ساختاری در سیستم ادراری اشاره کرد که ممکن است باعث انسداد جریان ادرار شود و محیط مناسبی برای رشد باکتریها فراهم کند. علاوه بر این، کودکان مبتلا به یبوست یا مثانه عصبی نیز در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت مجاری ادراری هستند.
بیشتر بخوانید: آبله مرغان در کودکان
علائم عفونت مجاری ادراری در کودکان
علائم عفونت مجاری ادراری در کودکان ممکن است بسته به سن و محل عفونت متفاوت باشد. در نوزادان و کودکان خردسال، علائم میتوانند غیر معمول باشند و شامل تب، بیقراری، بیاشتهایی و گریه هنگام ادرار کردن باشند. والدین باید به تغییرات رفتاری کودک خود توجه داشته باشند، زیرا این علائم مبهم و غیر مشخص هستند. در کودکان بزرگتر، علائم شامل احساس سوزش یا درد هنگام ادرار کردن، تکرر ادرار، بوی بد ادرار، و درد در ناحیه شکم یا کمر است. در صورت بروز تب بالا یا لرز، ممکن است عفونت به کلیهها گسترش یافته باشد که نیاز به درمان فوری دارد.
انواع عفونت مجاری ادراری در کودکان
عفونت مجاری ادراری به دو نوع اصلی تقسیم میشود: عفونت دستگاه ادراری تحتانی (مثانه) و عفونت دستگاه ادراری فوقانی (کلیهها). نوع اول، که سیستیت نامیده میشود، علائمی مانند تکرر ادرار، درد در پایین شکم و احساس نیاز فوری به ادرار کردن دارد. این نوع عفونت کمخطرتر است و با درمان دارویی بهبود مییابد. نوع دوم، پیلونفریت یا عفونت کلیه، جدیتر است و ممکن است علائمی مانند تب بالا، درد شدید در پهلو، و حالت تهوع ایجاد کند. این نوع عفونت اگر بهموقع درمان نشود، میتواند منجر به آسیب دائمی به کلیهها شود.
عوارض عفونت مجاری ادراری در کودکان
اگر عفونت مجاری ادراری بهموقع تشخیص داده نشود و درمان نشود، ممکن است منجر به عوارض جدی شود. آسیب دائمی به کلیهها یکی از مهمترین عوارض است که میتواند باعث کاهش عملکرد کلیهها در طولانیمدت شود. همچنین، عفونت میتواند به خون گسترش یابد و منجر به شرایط جدیتری مانند سپسیس شود. در برخی موارد، عفونتهای مکرر ممکن است نشاندهنده وجود اختلالات ساختاری یا عملکردی در سیستم ادراری باشد که نیاز به بررسیهای دقیقتر و درمانهای تخصصی دارد. والدین باید با مشاهده هرگونه علائم مشکوک، کودک را به پزشک نشان دهند.
تشخیص عفونت مجاری ادراری در کودکان
تشخیص عفونت مجاری ادراری در کودکان با بررسی علائم بالینی و انجام آزمایشات لازم انجام میشود. یکی از مهمترین روشهای تشخیصی، آزمایش ادرار است که شامل بررسی میکروسکوپی و کشت ادرار برای شناسایی عامل عفونت میباشد. جمعآوری نمونه ادرار در کودکان خردسال ممکن است چالشبرانگیز باشد، اما انجام دقیق آن برای تشخیص صحیح ضروری است. در برخی موارد، برای بررسی اختلالات ساختاری یا عملکردی سیستم ادراری، از آزمایشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی کلیهها و مثانه یا سیستواورتروگرام تخلیهای استفاده میشود. این آزمایشها به پزشکان کمک میکنند تا علت زمینهای عفونت را شناسایی و درمان کنند.
درمان عفونت مجاری ادراری در کودکان
درمان عفونت مجاری ادراری در کودکان بسته به شدت عفونت و محل آن متفاوت است. در موارد خفیف، پزشک آنتیبیوتیکهای خوراکی تجویز میکند که باید به طور کامل و طبق دستور پزشک مصرف شود. در موارد شدیدتر یا زمانی که عفونت به کلیهها گسترش یافته باشد، ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان و تجویز آنتیبیوتیکهای وریدی باشد. همچنین، در صورت وجود مشکلات ساختاری در سیستم ادراری، ممکن است درمانهای جراحی یا اقدامات تخصصی دیگر لازم باشد. والدین باید پس از اتمام دوره درمان، کودک را برای انجام آزمایشهای تکمیلی به پزشک ببرند تا اطمینان حاصل شود که عفونت بهطور کامل برطرف شده است.
نتیجهگیری
عفونت مجاری ادراری در کودکان میتواند تجربهای ناخوشایند و نگرانکننده باشد، اما با تشخیص و درمان بهموقع، قابلدرمان است. رعایت بهداشت فردی و توجه به علائم اولیه میتواند از بروز این بیماری پیشگیری کند یا شدت آن را کاهش دهد. والدین باید از هرگونه تغییر در رفتار یا علائم کودک آگاه باشند و در صورت مشاهده علائم مشکوک، سریعاً به پزشک مراجعه کنند. آگاهی از علل، علائم، و روشهای درمانی این بیماری، گامی موثر در جهت حفظ سلامت کودکان است.