زگیل تناسلی در کودکان یک نوع عفونت ویروسی است که توسط ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV ایجاد میشود. این بیماری بیشتر در بزرگسالان شایع است، اما در مواردی کودکان و نوزادان نیز دیده میشود. این مقاله از دکتر بهار پورروشنی به طور جامع به بررسی زگیل تناسلی در کودکان، علل بروز، روشهای تشخیص و درمان آن میپردازد.
زگیل تناسلی در کودکان چیست؟
زگیل تناسلی در کودکان یک نوع عفونت پوستی که در نواحی تناسلی یا مقعدی ظاهر میشود. این نوع زگیلها بهشکل تودههای کوچک یا برجستگیهایی شبیه به گل کلم روی پوست دیده میشوند. در کودکان، بیشتر موارد زگیل تناسلی توسط نوعهای کمخطر HPV مثل ۶ و ۱۱ ایجاد میشود. و بیشتر از آنکه ناشی از انتقال جنسی باشد، بهدلیل تماسهای غیرجنسی و انتقال از مادر به نوزاد است.
علت ایجاد زگیل تناسلی در کودکان
علت ایجاد زگیل تناسلی در کودکان برای تشخیص دقیق و جلوگیری از انتقال آن بسیار مهم است. در این بخش، به بررسی ویروس HPV و دیگر عواملی که موجب بروز این عارضه میشوند، پرداخته میشود.
ویروس پاپیلومای انسانی
ویروس پاپیلومای انسانی خانوادهای از ویروسها است که میتواند موجب بروز زگیلهای تناسلی و سایر انواع زگیلهای پوستی شود. این ویروسها در بیشتر موارد از طریق تماس مستقیم با پوست آلوده انتقال مییابند. در کودکان، این ویروسها ممکن است از مادر به نوزاد منتقل شوند یا از طریق تماسهای غیرجنسی از فردی به فرد دیگر انتقال یابند.
نقش سیستم ایمنی
سیستم ایمنی کودک نقشی اساسی در مقابله با عفونتها دارد. در صورتی که سیستم ایمنی کودک ضعیف باشد یا نتواند به طور مؤثر با ویروس HPV مبارزه کند، احتمال بروز زگیل تناسلی بیشتر میشود. این مسأله در نوزادان یا کودکانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مهم است.
درمان زگیل تناسلی در کودکان
درمان زگیل تناسلی در کودکان با توجه به سن کودک و شدت بیماری متفاوت است. بهطور کلی، هر درمان باید با توجه به وضعیت سلامت عمومی کودک و نیز نوع زگیلها انتخاب شود.
بیشتربدانید:تاول پوستی در کودکان؛ هر آنچه والدین باید بدانند
درمانهای موضعی
برای کودکان بزرگتر که زگیلها در نواحی قابل دسترس هستند، درمانهای موضعی معمولترین روشهای درمانی میباشند. کرمها و پمادهایی مانند ایمیکویمود یا پمادهای حاوی تری کلرواستیک اسید میتوانند به درمان زگیلها کمک کنند. این داروها بهطور مستقیم روی زگیلها اعمال میشوند و معمولاً با تجویز پزشک مصرف میشوند.
کرایوتراپی
در صورتی که زگیلها مقاوم به درمانهای موضعی باشند، کرایوتراپی یا فریز کردن زگیلها میتواند بهعنوان یک گزینه درمانی مناسب انتخاب شود. در این روش، نیتروژن مایع برای فریز کردن زگیلها استفاده میشود که به تخریب و از بین رفتن بافت زگیل کمک میکند. این روش برای کودکان بالاتر از ۲ سال توصیه میشود و بهطور معمول چند جلسه درمان نیاز دارد.
لیزر درمانی
در مواردی که زگیلها در نواحی حساس یا بزرگ هستند و به درمانهای دارویی و کرایوتراپی پاسخ نمیدهند، لیزر درمانی ممکن است بهعنوان آخرین گزینه درمانی انتخاب شود. از لیزر برای از بین بردن زگیلها استفاده میشود. لیزر درمانی برای کودکان در سنین بالاتر و در شرایط خاص استفاده میشود.
درمانهای خانگی
در بسیاری از موارد، والدین ممکن است به دنبال درمانهای خانگی برای زگیلهای تناسلی در کودکان باشند. برخی از روشهای خانگی مانند استفاده از سیر یا سرکه سیب سنتی برای درمان زگیلها پیشنهاد شده است، اما باید توجه داشت که این درمانها ممکن است برای کودکان ایمن نباشند و در صورت استفاده نادرست ممکن است باعث تحریک پوست یا بروز عوارض دیگر شوند. بهتر است همیشه قبل از استفاده از هر نوع درمان خانگی، با پزشک مشورت شود.
دارویی سیستمیک
در مواردی که زگیلهای تناسلی گسترده و مقاوم به درمانهای موضعی هستند، پزشک ممکن است داروهای سیستمیک تجویز کند. این داروها معمولاً بهصورت قرص یا تزریق مصرف میشوند و برای تحریک سیستم ایمنی کودک برای مقابله با ویروس HPV طراحی شدهاند. داروهایی مانند اینترفرون ممکن است در این شرایط مورد استفاده قرار گیرند.
عوارض درمانی زگیل تناسلی در کودکان
درمان زگیل تناسلی در کودکان، مانند هر درمان پزشکی دیگری، ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشد. بسته به نوع درمان، این عوارض میتوانند متفاوت باشند. معمولترین روشهای درمان زگیل تناسلی شامل استفاده از کرمهای موضعی، کرایوتراپی، لیزر درمانی و درمانهای دارویی هستند. هر یک از این درمانها ممکن است عوارض خاص خود را داشته باشد که والدین باید از آنها آگاه باشند تا بتوانند مراقبتهای لازم را انجام دهند.
عوارض درمانهای موضعی
استفاده از کرمها و پمادهای موضعی مانند ایمیکویمود، که برای درمان زگیلهای تناسلی تجویز میشود، ممکن است در برخی کودکان باعث تحریک پوست، قرمزی، خشکی و خارش شود. این عوارض موقتی و خفیف هستند، اما در برخی موارد ممکن است پوست کودک به دارو حساسیت نشان دهد.
بیشتربدانید:اگزمای پوستی در کودکان؛ علل، علائم و درمان کامل
عوارض کرایوتراپی
کرایوتراپی یکی از روشهای رایج درمان زگیل تناسلی است که در آن زگیل با استفاده از نیتروژن مایع فریز میشود. این روش معمولاً در مطب پزشک انجام میشود و ممکن است برای کودک دردناک باشد. عوارض کرایوتراپی شامل ایجاد تاول، قرمزی و التهاب در ناحیه درمان شده است. در موارد نادر، ممکن است جای زخم باقی بماند یا عفونت ایجاد شود.
عوارض لیزر درمانی
در مواردی که زگیلهای تناسلی در کودکان به درمانهای دارویی و کرایوتراپی پاسخ نمیدهند، لیزر درمانی ممکن است به عنوان آخرین گزینه درمانی مورد استفاده قرار گیرد. این روش میتواند باعث سوختگی جزئی و ایجاد زخم در ناحیه درمانی شود. هرچند این عوارض نادر هستند، اما والدین باید از آنها آگاه باشند. همچنین، این درمان به دلیل هزینه بالا و نیاز به بیحسی عمومی، به عنوان درمان آخر انتخاب میشود.
درمانهای دارویی
زگیل معمولی و زگیل تناسلی هر دو ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی هستند، اما تفاوتهای مهمی در محل بروز، نوع ویروس و علائم آنها وجود دارد. زگیل معمولی بر روی دستها، انگشتان، زانوها یا آرنجها ظاهر میشود و بهصورت برجستگیهای سفت و زبر با سطحی خاکی مانند دیده میشود. این نوع زگیلها معمولاً بیضرر هستند و میتوانند خود به خود از بین بروند. در مقابل، زگیل تناسلی بیشتر در نواحی تناسلی، مقعد یا دهان ظاهر میشود و معمولاً بهصورت تودههای نرم، کوچک و با سطحی صاف یا گل کلمی شکل است. زگیل تناسلی ناشی از انواع خاص ویروس HPV است که میتواند به بیماریهای جدیتری مانند سرطان گردن رحم منجر شود
تفاوت زگیل معمولی با زگیل تناسلی
زگیل معمولی و زگیل تناسلی هر دو ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) هستند، اما تفاوتهای مهمی در محل بروز، نوع ویروس و علائم آنها وجود دارد. زگیل معمولی بر روی دستها، انگشتان، زانوها یا آرنجها ظاهر میشود و بهصورت برجستگیهای سفت و زبر با سطحی خاکی مانند دیده میشود. این نوع زگیلها معمولاً بیضرر هستند و میتوانند خود به خود از بین بروند. در مقابل، زگیل تناسلی بیشتر در نواحی تناسلی، مقعد یا دهان ظاهر میشود و بهصورت تودههای نرم، کوچک و با سطحی صاف یا گل کلمی شکل است.
جدول مقایسه زگیل معمولی با زگیل تناسلی
| ویژگی | زگیل معمولی | زگیل تناسلی |
|---|---|---|
| محل بروز | دستها، انگشتان، زانوها، آرنجها | نواحی تناسلی، مقعد، دهان |
| نوع ویروس | انواع عمومی HPV (کمخطر) | انواع خاص HPV (خطرناکتر) |
| ظاهر زگیل | برجسته، سفت، زبر | نرم، کوچک، شبیه به گل کلم |
| روش انتقال | تماس مستقیم با پوست آلوده | تماس جنسی، انتقال عمودی از مادر به نوزاد |
| خطرات بهداشتی | بیضرر | میتواند منجر به سرطانهای تناسلی شود |
| درمان | خود به خود از بین میروند | نیاز به درمان فوری و پیگیری |
روشهای جلوگیری از انتقال HPV به کودکان
یکی از اصلیترین راههای پیشگیری از زگیل تناسلی در کودکان، جلوگیری از انتقال ویروس HPV است. این ویروس میتواند از طریق تماس مستقیم با پوست آلوده، یا تماس با سطوح آلوده به ویروس منتقل شود. به همین دلیل، رعایت نکات بهداشتی در خانواده و جامعه بسیار مهم است. روشهای اصلی جلوگیری از انتقال HPV به کودکان عبارتند از:
مراقبتهای بهداشتی در دوران بارداری و زایمان
یکی از مهمترین مراحل پیشگیری از انتقال HPV به نوزاد، مراقبتهای بهداشتی مادر در دوران بارداری است. اگر مادر در طول بارداری به زگیل تناسلی مبتلا باشد، ممکن است ویروس از طریق کانال زایمان به نوزاد منتقل شود. در این موارد، پزشک ممکن است زایمان سزارین را توصیه کند تا از انتقال ویروس جلوگیری شود. مادران باید در دوران بارداری به پزشک خود مراجعه کرده و به دقت شرایط بهداشتی خود را مدیریت کنند.
عدم تماس با افراد آلوده
والدین و مراقبان باید از تماس مستقیم کودکان با افراد مبتلا به زگیل تناسلی یا سایر عفونتهای پوستی اجتناب کنند. همچنین، استفاده از لوازم شخصی مانند حوله، لباس و سایر وسایل شخصی باید محدود باشد تا از انتقال ویروس جلوگیری شود.
مراقبت از تماسهای کودک با سطحهای عمومی
کودکان بهطور مکرر با سطوح عمومی مانند اسباببازیها، وسایل بازی در پارکها و مکانهای عمومی در تماس هستند. این سطوح میتوانند آلوده به ویروس HPV باشند و انتقال ویروس از طریق تماس با آنها ممکن است. والدین باید دقت کنند که کودک از این سطوح تماس نداشته باشد و در صورت نیاز، دستهای کودک را شستشو دهند تا از آلودگی جلوگیری شود.
نتیجهگیری
زگیل تناسلی در کودکان که به دلایل مختلفی از جمله انتقال ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد شود. با توجه به اینکه این بیماری میتواند بر روی زندگی کودک تأثیر بگذارد، رعایت اصول بهداشتی مانند شستشوی منظم دستها، استفاده از لوازم شخصی و آموزش به والدین و مراقبان در مورد روشهای جلوگیری از انتقال HPV میتواند خطر ابتلا را بهطور چشمگیری کاهش دهد. واکسیناسیون HPV یکی از مؤثرترین راههای پیشگیری از ابتلا به زگیل تناسلی و بیماریهای مرتبط با آن است. در صورت ابتلا به زگیل تناسلی، تشخیص بهموقع و انتخاب روشهای درمانی مناسب توسط پزشک میتواند از بروز عوارض و مشکلات آینده جلوگیری کند.