چگونه تب در نوزادان را شناسایی و درمان کنیم؟

تب در نوزادان یکی از نشانه‌های شایع و نگران‌کننده برای والدین است. این وضعیت به‌عنوان واکنش بدن به عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی، تغییرات محیطی یا حتی واکسن‌ها می‌تواند رخ دهد. در حالی که تب در بسیاری از موارد بی‌خطر است، در نوزادان به‌ویژه در ماه‌های اول زندگی، باید با دقت بیشتری پیگیری شود، زیرا ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌های جدی‌تر باشد. مراقبت دقیق و شناسایی علائم همراه با تب می‌تواند به جلوگیری از عوارض جدی کمک کند. در این مقاله، به بررسی علل مختلف تب در نوزادان، علائم و نشانه‌های آن و روش های درمان خواهیم پرداخت.

تب در نوزادان چیست؟

تب در نوزادان یک علامت شایع است که به‌طور معمول نشان‌دهنده یک واکنش ایمنی به عفونت یا بیماری است. در بدن نوزادان، سیستم ایمنی هنوز به‌طور کامل توسعه نیافته است، بنابراین تب می‌تواند نشانه‌ای از پاسخ بدن به عوامل میکروبی یا ویروسی باشد. تب می‌تواند به‌طور خودکار پس از عفونت‌هایی مانند سرماخوردگی، آنفولانزا یا عفونت‌های ادراری رخ دهد. مقدار تب در نوزادان می‌تواند نشان‌دهنده شدت عفونت باشد. در نوزادانی که کمتر از 3 ماه دارند، تب بالا می‌تواند هشداردهنده باشد و نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد. برای نوزادان بزرگ‌تر، تب ممکن است علامت یک بیماری خفیف باشد، اما همچنان باید تحت مراقبت و نظارت قرار گیرد. در مواجهه با تب نوزاد، والدین باید ابتدا درجه حرارت بدن کودک را اندازه‌گیری کنند و در صورت افزایش دما به بیش از 38 درجه سانتی‌گراد، سریعا به پزشک مراجعه کنند. این اقدام می‌تواند به جلوگیری از مشکلات جدی‌تر کمک کند. در صورت ابتلا نوزاد خود به تب می‌توانید به بهترین متخصص اطفال در شهرک غرب مراجعه کنید.

علائم تب در نوزادان

تب در نوزادان با تغییرات در رفتار و حالت عمومی نوزاد همراه است. نوزادانی که تب دارند ممکن است دچار بی‌قراری، خواب‌آلودگی بیشتر از حد معمول یا کاهش اشتها شوند. در برخی موارد، نوزاد ممکن است بدن خود را گرم‌تر از حد معمول احساس کند یا پوست او سرخ یا قرمز شود. نوزادانی که تب دارند ممکن است نشانه‌هایی از ناراحتی مانند گریه زیاد، تکان دادن دست‌ها یا پاها و کاهش فعالیت نشان دهند. در برخی از نوزادان، تب می‌تواند باعث لرزش و تعریق شود که خود از علائم نشان‌دهنده افزایش دما است. در صورت مشاهده این علائم، والدین باید با دقت درجه حرارت بدن نوزاد را اندازه‌گیری کرده و در صورت بالارفتن دما یا ادامه‌ی تب، مشاوره پزشکی دریافت کنند. تب می‌تواند نشانه‌ای از عفونت یا مشکلات دیگر باشد که نیاز به درمان سریع دارند.

بیشتر بخوانید: استفراغ نوزاد

دلایل شایع تب در نوزادان

تب در نوزادان می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد که از شایع‌ترین آن‌ها می‌توان به عفونت‌های ویروسی، باکتریایی، یا قارچی اشاره کرد. برخی از عفونت‌های رایج شامل سرماخوردگی، آنفولانزا، عفونت‌های ادراری و عفونت‌های گوش هستند. این نوع عفونت‌ها موجب تب‌های ملایم می‌شوند. علاوه بر عفونت‌ها، تغییرات در محیط اطراف نوزاد نیز ممکن است منجر به تب شود. به‌عنوان مثال، نوزادانی که در معرض گرمای شدید قرار می‌گیرند یا پوشاک زیادی به تن دارند ممکن است دچار افزایش دمای بدن شوند. از دیگر دلایل می‌توان به واکسیناسیون‌ها و برخی داروها اشاره کرد که ممکن است موجب تب موقتی شوند. تب می‌تواند همچنین نتیجه بیماری‌های جدی‌تری مانند مننژیت یا سپسیس باشد که در نوزادان بسیار خطرناک است و نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. در این شرایط، تب با علائم دیگر مانند بی‌قراری، تغییر در تنفس، و کاهش فعالیت همراه خواهد بود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر نوزاد کمتر از 3 ماه سن دارد و دچار تب می‌شود، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. تب در این گروه سنی ممکن است نشان‌دهنده عفونت جدی باشد که نیاز به درمان فوری دارد. برای نوزادان بزرگ‌تر از 3 ماه، اگر تب به مدت بیش از 24 ساعت ادامه پیدا کند یا اگر نوزاد علائمی مانند بی‌حالی، تغییر در رفتار، یا تنفس سریع نشان دهد، لازم است که از پزشک کمک بگیرید. در صورتی که تب همراه با علائمی همچون تعریق شدید، گرفتگی گردن، تشنج، یا تغییرات در رنگ پوست (مانند کبودی یا رنگ‌پریدگی) باشد، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشان‌دهنده شرایط جدی‌تری مانند مننژیت یا سپسیس باشد. در مواردی که تب با مشکلات گوارشی، اسهال یا استفراغ همراه است، مشاوره پزشکی نیز ضروری است. گاهی تب ممکن است نشان‌دهنده واکنش بدن به عفونت‌های گوارشی یا ویروسی باشد که نیاز به درمان ویژه دارند.

 روش‌های کاهش تب در نوزادان

برای کاهش تب در نوزادان، اولین اقدام استفاده از داروهای تب‌بر مانند پاراستامول یا ایبوپروفن است که تحت نظر پزشک تجویز می‌شوند. همچنین، می‌توان از روش‌های خانگی مانند حمام گرم و استفاده از کمپرس آب ولرم برای کاهش دمای بدن نوزاد استفاده کرد. این اقدامات می‌تواند به کاهش دمای بدن کمک کند، اما در صورت ادامه تب، ضروری است که به پزشک مراجعه کنید. مهم است که از دادن داروهای تب‌بر به نوزادان بدون تجویز پزشک خودداری کنید، زیرا دوز اشتباه می‌تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. استفاده از داروهای گیاهی یا روش‌های سنتی نیز باید با احتیاط و پس از مشاوره با پزشک انجام شود. همچنین در دوران تب، نوزاد باید به اندازه کافی مایعات مصرف کند تا از دهیدراسیون جلوگیری شود. این مایعات می‌تواند شیر مادر، شیر خشک یا آب باشد. مراقبت از نوزاد در حین تب برای جلوگیری از مشکلات جدی ضروری است.

پیشگیری از تب در نوزادان

برای پیشگیری از تب در نوزادان، اولین قدم رعایت بهداشت است. شستشوی دست‌ها، استفاده از ماسک در صورت بیماری والدین، و جلوگیری از تماس نوزاد با افراد مبتلا به عفونت‌ها می‌تواند به جلوگیری از انتقال بیماری کمک کند. همچنین، نگهداری نوزاد در محیطی مناسب از نظر دما و رطوبت برای پیشگیری از تب ناشی از گرمای زیاد ضروری است. نوزادان باید به‌طور منظم و مطابق با نیازهای بدن خود لباس مناسب بپوشند تا از افزایش دمای بدن جلوگیری شود. واکسن‌های مناسب نیز نقش مهمی در پیشگیری از بسیاری از بیماری‌های ویروسی و باکتریایی که ممکن است موجب تب شوند، ایفا می‌کنند. رعایت برنامه واکسیناسیون توصیه‌شده توسط پزشک می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های جدی را کاهش دهد.

تشنج ناشی از تب در نوزادان

تشنج ناشی از تب در نوزادان به‌طور معمول در دماهای بالای 38.5 درجه سانتی‌گراد اتفاق می‌افتد. این نوع تشنج بیشتر در نوزادان 6 ماه تا 5 سال دیده می‌شود و غیرخطری است، اما ممکن است برای والدین بسیار ترسناک باشد. در هنگام بروز تشنج تب‌دار، مهم است که والدین کودک را در محیطی امن قرار دهند و از حرکت دادن او جلوگیری کنند. استفاده از داروهای تب‌بر برای کاهش دما می‌تواند کمک‌کننده باشد، اما اگر تشنج بیش از 5 دقیقه ادامه یابد یا علائم دیگری مانند اختلال در تنفس مشاهده شود، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد. تشخیص دقیق علت تشنج توسط پزشک ضروری است. در بیشتر موارد، این تشنج‌ها ناشی از تب بالا هستند، اما گاهی اوقات می‌توانند نشان‌دهنده مشکلات دیگر نیز باشند که نیاز به درمان خاص دارند.

نتیجه‌گیری

تب در نوزادان یک علامت شایع و اغلب بی‌خطر است، اما در برخی مواقع می‌تواند نشان‌دهنده یک عفونت جدی یا مشکلی دیگر باشد که نیاز به درمان فوری دارد. والدین باید مراقب علائم همراه با تب بوده و در صورت مشاهده هرگونه تغییرات غیرعادی در رفتار نوزاد یا تب بالا، فوراً به پزشک مراجعه کنند. با آگاهی از علائم و روش‌های درمانی، والدین می‌توانند اطمینان حاصل کنند که تب نوزاد آن‌ها به‌درستی مدیریت می‌شود و از مشکلات جدی جلوگیری خواهد شد.