تاول پوستی در کودکان مشکل پوستی میان کودکان است، که میتواند باعث نگرانی میان والدین را نگران شود. این ضایعات گاهی بیخطر و گذرا هستند و گاهی میتوانند نشانهای از یک بیماری پوستی یا عفونت جدی باشند. آگاهی از علل، نشانهها، راههای درمان و مراقبت صحیح از تاولها به والدین کمک میکند تا بهتر از پوست کودک خود محافظت کنند و در مواقع ضروری به پزشک مراجعه نمایند. در این مقاله از دکتر بهار پورروشنی به علت و عوامل این عارضه پوستی میپردازیم.
تاول پوستی در کودکان چیست؟
تاول پوستی در کودکان به ضایعات کوچک و پر از مایع گفته میشود که به دلیل آسیب یا تحریک لایههای سطحی پوست ایجاد میشوند. این تاولها ممکن است بهصورت منفرد یا گروهی روی پوست ظاهر شوند و در بیشتر موارد با قرمزی، تورم و حساسیت در اطراف ناحیه همراه هستند. این تاولها بسته به علت ایجاد، تاولها میتوانند شفاف، چرکی یا خونی باشند و اندازه آنها از چند میلیمتر تا چند سانتیمتر متغیر است. شناخت ماهیت این تاولها به والدین کمک میکند تا بتوانند بین ضایعات بیخطر و موارد نیازمند مراقبت پزشکی تفاوت قائل شوند.
تفاوت تاول با سایر ضایعات پوستی
تاول پوستی با جوش، کهیر یا سایر ضایعات پوستی تفاوتهای مشخصی دارد که شناخت آنها به والدین کمک میکند تصمیم درستی برای مراقبت یا مراجعه به پزشک بگیرند.
به گفته دکتر بهارپورروشنی تاول درواقع یک کیسه کوچک پر از مایع شفاف، خون یا چرک است که در اثر آسیب به لایه سطحی پوست ایجاد میشود. این مایع نقش محافظتی دارد و به ترمیم سریعتر پوست کمک میکند. ویژگی اصلی تاول این است که با فشار ملایم، حرکت مایع در زیر پوست حس میشود.
سایر ضایعات پوستی
- جوشها اغلب ناشی از التهاب غدد چربی و فولیکولهای مو هستند و درون آنها چرک متراکمتر است؛ به همین دلیل لمس آنها سفتتر است و حرکت مایع حس نمیشود.
- کهیر بهصورت برجستگیهای قرمز و خارشدار ظاهر میشود که مایع درون آن وجود ندارد و معمولاً ظرف چند ساعت تا چند روز خودبهخود برطرف میشود.
- بثورات پوستی ممکن است به شکل نقاط یا لکههای قرمز گسترده باشند و اغلب خشک و بدون مایع هستند، در حالی که تاولها محدود و پر از مایعاند.
مشاوره با متخصص کودکان، با شماره زیر تماس حاصل فرمایید.
علت بروز تاول پوستی در کودکان
ایجاد تاول پوستی در کودکان دلایل متفاوتی دارد. شناخت این علل به والدین کمک میکند تا بتوانند علت احتمالی را تشخیص دهند و در صورت نیاز، بهموقع به پزشک مراجعه کنند. در ادامه مهمترین علل ایجاد تاول پوستی در کودکان را بررسی میکنیم:
عفونتهای ویروسی و باکتریایی
از رایجترین دلایل بروز تاول در کودکان، عفونتهای ناشی از ویروسها و باکتریها هستند. این عفونتها همراه با علائم عمومی مانند تب، بیحالی یا بیاشتهایی همراه هستند. مهمترین موارد عبارتند از:
- آبلهمرغان: یک بیماری ویروسی شایع دوران کودکی است که با ضایعات تاولی خارشدار در سراسر بدن بروز میکند.
- تبخال: ویروسی که باعث ایجاد تاولهای کوچک و دردناک، در اطراف دهان یا بینی میشود. این تاولها ممکن است بهصورت دورهای عود کنند.
- زردزخم (نوعی عفونت باکتریایی سطحی): این بیماری پوستی معمولا در اطراف دهان و بینی دیده میشود و با تاولهای کوچک، ترکخورده و پر از چرک همراه است که به سرعت پخش میشوند.
سوختگیهای سطحی یا تماس با گرما
تماس پوست حساس کودک با گرما، یکی از علل شایع تاول است. سوختگیهای خفیف ناشی از آب داغ، بخار، مایعات داغ یا تماس با سطوح داغ (مانند اتو یا اجاق) میتوانند تاولهای دردناک و پر از مایع شفاف ایجاد کنند. این تاولها در ناحیه آسیبدیده محدود هستند و در صورت مراقبت مناسب، بدون عارضه بهبود مییابند.
واکنشهای آلرژیک پوستی
برخی کودکان پوست حساسی دارند و ممکن است در مواجهه با مواد خاص، واکنش آلرژیک نشان دهند که منجر به ایجاد تاول میشود. محرکهای شایع شامل:
- مواد شوینده یا صابونهای قوی
- لاتکس (دستکش یا بادکنک)
- برخی غذاهای آلرژنزا
- داروهای خاص
در این حالت، تاولها معمولاً با قرمزی، خارش، التهاب و گاهی تورم همراه هستند و ممکن است ناگهان ظاهر شوند.
گزش و نیش حشرات
گزش برخی حشرات مانند پشه، کک یا عنکبوت میتواند واکنش التهابی شدیدی در پوست کودک ایجاد کند که منجر به تشکیل تاولهای کوچک و خارشدار میشود. در صورتی که کودک ناحیه گزش را بخاراند، ممکن است تاول ترکیده و دچار عفونت شود.اصطکاک و فشار مکانیکی روی پوست.
بیشتر بدانید:آبله مرغان در کودکان: از پیشگیری تا درمان
بیماریهای خودایمنی و ژنتیکی نادر
در برخی موارد نادر، تاولها میتوانند نشانهای از بیماریهای پوستی جدی باشند که نیاز به بررسی فوری پزشک متخصص دارند. از جمله:
- پمفیگوس: یک بیماری خودایمنی نادر که باعث ایجاد تاولهای دردناک در پوست و گاهی مخاط دهان میشود.
- اپیدرمولیز بولوزا: اختلال ژنتیکی نادری که باعث شکنندگی شدید پوست و ایجاد تاول حتی با ضربه یا اصطکاک خفیف میشود.
این بیماریها مزمن هستند و نیاز به درمان تخصصی و مراقبت بلندمدت دارند.
علائم و نشانههای تاول پوستی در کودکان
- ظاهر شدن تاول در هر نقطه از بدن
- بروز در نواحی در تماس با مواد آلرژن یا محرک
- قرمزی و التهاب پوست اطراف تاول
- تورم خفیف یا متوسط در بافت اطراف
- حساسیت یا درد در ناحیه تاول
- تب خفیف تا متوسط
- لرز و احساس سرما
- بیحالی و خستگی عمومی
- بیاشتهایی یا کاهش میل به غذا
- تحریکپذیری یا گریه مداوم در شیرخواران
- خوابآلودگی بیش از حد
نشانههای هشداردهنده برای مراجعه فوری به پزشک
- بزرگ شدن سریع اندازه تاولها
- وجود چرک یا ترشح زرد و سبز درون تاول
- وجود خون در مایع داخل تاول
- درد شدید در محل تاول
- قرمزی و التهاب گسترده اطراف تاول
- گسترش سریع تاولها به نقاط دیگر بدن
- بروز تاول در نوزادان (بهویژه زیر ۲ ماه)
- همراهی با تب بالا (بیش از ۳۸.۵ درجه)
- بروز ضایعات باز یا زخمی شدن تاولها
- بوی بد یا تغییر رنگ مایع درون تاول
- علائم کمآبی (خشکی دهان، کاهش ادرار، گریه بدون اشک)
درمان تاول پوستی در کودکان
تاول پوستی در کودکان واکنش بدن به عواملی مانند اصطکاک، سوختگیهای سطحی، حساسیتهای پوستی یا برخی عفونتهاست. بیشتر تاولها خودبهخود در عرض چند روز تا چند هفته بهبود مییابند، اما در برخی موارد به مراقبتهای ویژه نیاز دارند تا از بروز عفونت و جای زخم جلوگیری شود. آگاهی والدین از روشهای صحیح مراقبت و درمان، میتواند روند بهبودی کودک را تسریع کرده و از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
بیشتر بدانید:پسوریازیس کودکان: علل، علائم و راهکارهای درمانی
در ادامه مهمترین روشهای درمان تاول پوستی در کودکان را مرور میکنیم:
مراقبتهای خانگی برای تسریع بهبود
- شستوشوی آرام ناحیه تاول با آب ولرم و صابون ملایم
- خشک نگه داشتن ناحیه تاول و اجتناب از رطوبت مداوم
- خودداری از ترکاندن یا فشار دادن تاول
- اجتناب از خاراندن ناحیه برای پیشگیری از پاره شدن تاول
- استفاده از کمپرس سرد برای کاهش التهاب و درد
- تعویض مرتب لباس کودک برای کاهش اصطکاک روی پوست
استفاده از داروهای موضعی و پانسمان مناسب
- استفاده از پماد آنتیبیوتیک ملایم برای پیشگیری از عفونت
- استفاده از پانسمان استریل غیرچسبنده برای محافظت از تاول
- تعویض روزانه پانسمان و بررسی علائم عفونت (قرمزی، ترشح چرکی، بوی بد)
- اجتناب از استفاده از مواد تحریککننده مانند الکل یا بتادین مستقیم روی تاول
- حفظ تمیزی و خشکی اطراف تاول هنگام تعویض پانسمان
درمان دارویی برای عفونتهای باکتریایی یا ویروسی
- در صورت مشکوک بودن به عفونت، مراجعه به پزشک اطفال ضروری است
- تجویز آنتیبیوتیک خوراکی یا موضعی برای عفونتهای باکتریایی
- تجویز داروهای ضدویروس در صورت ابتلا به بیماریهای ویروسی (مانند آبله مرغان)
- پیگیری دقیق مصرف دارو طبق نسخه پزشک برای جلوگیری از مقاومت دارویی
- کنترل تب و درد با داروهای مسکن مناسب کودکان در صورت نیاز
اقدامات لازم برای جلوگیری از ترکیدن تاولها
- تاولها نباید عمداً تخلیه یا سوراخ شوند
- در صورت ترکیدن خودبهخودی، پوست روی تاول را برندارید تا از زخم شدن جلوگیری شود
- شستوشوی ملایم ناحیه با محلول ضدعفونی و آب تمیز
- استفاده از پانسمان تمیز و خشک برای محافظت از ناحیه باز
- جلوگیری از تماس مستقیم تاول با سطوح آلوده یا خراشیده شدن آن توسط کودک
پیشگیری از تاول پوستی در کودکان
رعایت بهداشت فردی و مراقبت از پوست شستوشوی منظم دستها و پوست کودک، و استفاده از شویندههای ملایم میتواند از بروز بسیاری از ضایعات پوستی پیشگیری کند. استفاده از لباس و کفش مناسب برای جلوگیری از اصطکاک لباسهای نخی و گشاد و کفشهای اندازه مناسب مانع از ایجاد تاولهای اصطکاکی میشوند. مراقبت در برابر آفتاب و حرارت بالا استفاده از ضدآفتاب مناسب کودکان و پرهیز از قرار گرفتن طولانی در معرض نور مستقیم خورشید از سوختگی. تقویت سیستم ایمنی کودک با تغذیه سالم رژیم غذایی متعادل، سرشار از میوه، سبزیجات و پروتئین به تقویت ایمنی بدن کودک و مقاومت بیشتر پوست کمک میکند.
چه زمانی تاول پوستی در کودکان نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
علائم خطرناک و هشداردهنده مانند تب بالا، درد شدید، قرمزی گسترده، یا خروج چرک از تاولها نشانههایی هستند که نیاز به بررسی فوری پزشک دارند. نوزادان و کودکان زیر دو سال که هرگونه تاول پوستی در نوزادان باید جدی گرفته شود، زیرا ممکن است نشانهای از عفونت سیستمیک یا بیماریهای جدی باشد.
نتیجهگیری
تاول پوستی در کودکان مشکلی موقتی و قابل درمان است، اما توجه دقیق والدین به مراقبت صحیح از پوست و پیگیری بهموقع علائم میتواند از بروز عفونت و عوارض جدی جلوگیری کند. شناخت علل شایع، علائم هشداردهنده و روشهای درمان خانگی و پزشکی، به والدین کمک میکند تا در صورت بروز تاول، با آرامش و آگاهی بیشتری عمل کنند. در نهایت، اگر تاولها بزرگ، دردناک یا همراه با تب و بیحالی هستند، مراجعه سریع به پزشک بهترین راه برای حفظ سلامت و آرامش کودک خواهد بود.
سوالات متداول
تاول میتواند نشانه عفونتهای ویروسی یا باکتریایی، واکنشهای آلرژیک، سوختگیهای سطحی، گزش حشرات یا حتی فشار و اصطکاک مداوم روی پوست باشد. بررسی دقیق علت باید توسط پزشک انجام شود.
بیشتر تاولها بیخطر و موقتی هستند، اما اگر بزرگ، دردناک، عفونی یا همراه با تب و بیحالی باشند، نیاز به بررسی فوری پزشک دارند تا از بروز عوارض جلوگیری شود.
پوشاندن لباسهای نرم و راحت، استفاده از کفش مناسب، پیشگیری از تماس با مواد حساسیتزا، و درمان سریع گزش یا سوختگیهای سطحی میتواند از بروز تاول جلوگیری کند.