اگزمای پوستی در کودکان یکی از مشکلات پوستی است که خانوادهها را نگران میکند. این بیماری میتواند باعث خشکی، خارش، التهاب و ناراحتی شدید در پوست کودک شود. آگاهی والدین از علائم، علتها و روشهای درمان اگزما، نقش مهمی در کنترل این بیماری دارد. در این مقاله از دکتر بهار پورروشنی به طور کامل به بررسی این موضوع میپردازیم.
اگزمای پوستی در کودکان چیست؟
اگزمای پوستی در کودکان نوعی التهاب مزمن پوست است که اغلب با علائمی مانند خشکی، خارش و قرمزی بروز میکند. این بیماری بیشتر در سنین پایین، بهویژه زیر ۵ سال شایع است. این عارضه با سایر آلرژیهای پوستی تفاوت دارد، در حالی که آلرژیهای تماسی معمولا به دلیل تماس مستقیم با مادهای خاص ایجاد میشوند، اگزما اغلب زمینه ژنتیکی دارد و ممکن است همراه با آسم، تب یونجه یا آلرژی غذایی بروز کند.
علائم شایع اگزمای پوستی در کودکان
اگزمای پوستی در کودکان با مجموعهای از علائم مشخص و آزاردهنده همراه است که شناخت آنها برای والدین اهمیت زیادی دارد. این علائم میتوانند بسته به سن کودک، نوع اگزما و شدت بیماری متفاوت باشند. آگاهی از نشانههای اولیه اگزما، به تشخیص زودهنگام و شروع درمان مؤثر کمک میکند.
نشانههای اولیه اگزمای پوستی در کودکان
- قرمزی، خشکی و خارش پوست
- پوستهریزی پوست
- لکههای خارشدار و ملتهب
- درگیری بیشتر نواحی چیندار بدن مانند پشت زانو، داخل آرنج، مچ دست و قوزک پا
- خارش شدید پوست
جهت مشاوره بیشتر با شماره زیر تماس حاصل فرمایید.
چه زمانی علائم اگزما در کودکان نگران کننده میشود؟
اگزمای پوستی در کودکان زمانی نگرانکننده میشود که علائم آن به صورت مداوم ادامه داشته باشد، و یا شدت خارش باعث بیخوابی و بیقراری کودک شود. در صورتی که پوست دچار ترک، زخم، ترشح مایع یا نشانههایی از عفونت مانند قرمزی شدید، تورم یا تب شود، باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کرد. همچنین اگر اگزما بر رشد و تغذیه کودک تاثیر بگذارد، لازم است درمان تخصصی آغاز شود.
بیشتر بدانید: علت تشنج در کودکان و نوزادان چیست
علت بروز اگزمای پوستی در کودکان چیست؟
این بیماری ممکن است در نتیجهی ترکیب ژنتیک، شرایط محیطی و واکنشهای سیستم ایمنی کودک بروز کند. در ادامه، به سه عامل اصلی که در بروز اگزما در کودکان نقش دارند.
نقش ژنتیک و سابقه خانوادگی در اگزمای پوستی در کودکان
یکی از مهمترین عوامل بروز اگزمای پوستی در کودکان، زمینههای ارثی و ژنتیکی است. تحقیقات نشان دادهاند که کودکانی که یکی از والدین یا هر دو، سابقه بیماریهای آلرژیک مانند آسم، تب یونجه، اگزما یا آلرژیهای غذایی دارند، بیشتر در معرض ابتلا به اگزما قرار میگیرند.
بیشتر بدانید:لیست غذاهای آلرژی زا برای كودكان ; غذاهای حساسیتزا
عوامل محیطی بر اگزمای پوستی
یکی از عوامل این عارضه تماس با محرکهای محیطی نیز است. این عوامل، حتی اگر به تنهایی باعث شروع بیماری نشوند، میتوانند زمینه را برای فعال شدن یا شدت یافتن آن فراهم کنند. موارد زیر از رایجترین عوامل محیطی مؤثر بر اگزما هستند:
- آب و هوای سرد و خشک
- شویندهها و مواد شیمیایی قوی.
- گرد و غبار و آلودگی هوا
- لباسهای پشمی یا پلاستیکی
- استرس و هیجانات روانی
حساسیت غذایی و اگزمای
اگرچه همه کودکان مبتلا به اگزما دچار آلرژی غذایی نیستند، اما در برخی موارد، مصرف برخی خوراکیها میتواند باعث تشدید یا عود ناگهانی علائم شود.شایعترین مواد غذایی که ممکن است در این زمینه نقش داشته باشند عبارتند از:
- شیر گاو
- تخم مرغ
- بادامزمینی و سایر مغزها
- گندم
- سویا
- ماهی و صدف
همچنین باید توجه داشت که درمان اگزما صرفاً با حذف غذا مؤثر نخواهد بود و باید با سایر روشهای مراقبتی و دارویی ترکیب شود.
راههای تشخیص اگزمای پوستی در کودکان
تشخیص دقیق و به موقع اگزمای در کودکان نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت بیماری و انتخاب روش درمانی مناسب دارد. پزشکان با بررسی وضعیت ظاهری پوست و سابقه خانوادگی کودک، به راحتی این بیماری را شناسایی میکنند. در مواردی خاص، ممکن است آزمایشهای نیز درخواست شود.
- معاینه توسط پزشک پوست یا کودکان
- انجام تستهای آلرژی در موارد مشکوک
روشهای درمان اگزمای پوستی در کودکان
درمان اگزمای پوستی به عواملی مانند به شدت بیماری، سن کودک و علت زمینهای آن بستگی دارد. رویکرد درمانی شامل ترکیبی از داروهای تجویزی، مراقبتهای خانگی و اجتناب از عوامل تحریککننده است. مهمترین نکته این است که درمان باید تحت نظر پزشک انجام شود و از خود درمانی پرهیز گردد.
پیشگیری از بروز یا پیشرفت اگزمای پوستی در کودکان
اگزما یک بیماری مزمن و عود کننده است، اما با رعایت نکات ساده و علمی میتوان دفعات بروز یا شدت علائم را تا حد زیادی کاهش داد. پیشگیری از اگزما در کودکان شامل مدیریت رژیم غذایی، مراقبتهای محیطی و روانی است.
رژیم غذایی مناسب برای کودکان مستعد اگزما
حذف یا محدود کردن برخی مواد غذایی آلرژیزا فقط با تشخیص و تایید پزشک متخصص باید انجام شود. از خوددرمانی غذایی پرهیز کنید. برخی از غذاهایی که ممکن است به کنترل التهاب و تقویت سیستم ایمنی کمک کنند، شامل موارد زیر هستند:
- ماهیهای چرب مانند سالمون و ساردین که منبع امگا ۳
- سبزیجات مانند اسفناج و بروکلی
- میوههایی با آنتیاکسیدان بالا مانند زغالاخته، انار، و سیب
- مواد غذایی سرشار از ویتامین D و پروبیوتیک مانند ماست ساده یا کفیر
- نوشیدن آب کافی در طول روز به حفظ رطوبت طبیعی پوست کودک
نتیجه گیری
اگزمای پوستی در کودکان ممکن است یک نگرانی برای والدین باشد، اما با شناخت علائم، شناسایی علت بروز این عارضه قابل کنترل است. آگاهی والدین از محرکها، رعایت رژیم غذایی اصولی، استفاده صحیح از داروهای تجویزی و مراقبتهای خانگی، همگی میتوانند به کاهش شدت علائم و پیشگیری از عود بیماری کمک کنند. دکتر بهار پورروشنی با تجربهی در زمینه مشکلات پوستی کودکان، آمادهی ارائهی مشاوره تخصصی، تشخیص دقیق و درمان موثر برای کنترل این بیماری است.
سوالات متداول
- آیا اگزمای پوستی در کودکان واگیردار است؟
خیر. اگزما یک بیماری غیرواگیر و التهابی که ناشی از اختلال در عملکرد سیستم ایمنی و عوامل ژنتیکی یا محیطی است. این بیماری از کودکی به کودک دیگر منتقل نمیشود. - آیا استخر رفتن برای کودک مبتلا به اگزما مضر است؟
تماس زیاد با کلر در استخر ممکن است پوست کودک را خشکتر کرده و علائم اگزما را تشدید کند. بهتر است بلافاصله پس از استخر، بدن کودک با آب تمیز شسته و مرطوبکننده استفاده شود. - آیا شیر مادر میتواند در کاهش علائم اگزما مؤثر باشد؟
در برخی موارد، تغذیه با شیر مادر ممکن است به کاهش خطر بروز بیماریهای آلرژیک از جمله اگزما کمک کند، بهویژه در نوزادانی که زمینه ژنتیکی دارند. - کدام غذاها بیشتر باعث تشدید اگزما در کودکان میشوند؟
غذاهایی مانند شیر گاو، تخممرغ، بادام زمینی، گندم، سویا و ماهی ممکن است در برخی کودکان با اگزما باعث تشدید علائم شوند. حذف آنها باید فقط با نظر پزشک انجام شود.